Tomasz Chruszczow na Global Zero Waste Forum 2026 w Stambule — polski głos w globalnej debacie o gospodarce obiegu zamkniętego
5 czerwca 2026 r., w Międzynarodowy Dzień Środowiska, w Stambule odbywa się Global Zero Waste Forum — najważniejsze wydarzenie roku poświęcone idei zero waste i gospodarce obiegu zamkniętego, które gromadzi w jednym miejscu Sekretarza Generalnego ONZ Antonia Guterresa, byłych prezydentów, ministrów środowiska, burmistrzów największych metropolii świata oraz ekspertów polityk środowiskowych z ponad stu krajów. Wśród zaproszonych mówców znalazł się Tomasz Chruszczow — Prezes Fundacji City OK, były wysoki przedstawiciel Polski w negocjacjach klimatycznych ONZ i High-Level Climate Champion ramienia UNFCCC dla COP24.
Tomasz Chruszczow — Prezes Fundacji City OK, ekspert polityk klimatycznych ONZ.
Fot. globalzerowasteforum.org
Forum o wadze ONZ-owskiej
Global Zero Waste Forum 2026 to wydarzenie szczególnej rangi. Zostało zwołane przez Zero Waste Foundation pod patronatem honorowym Pierwszej Damy Republiki Turcji Emine Erdoğan, jako bezpośrednia kontynuacja rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 2022 r., ustanawiającej 30 marca Międzynarodowym Dniem Zero Waste. To pierwsza rezolucja ONZ poświęcona w całości idei eliminacji odpadów u źródła — i to ona wytycza ramy globalnej polityki gospodarki obiegu zamkniętego na lata 2026–2030.
W Stambule debatują ze sobą Sekretarz Generalny ONZ António Guterres, była prezydent Chile Michelle Bachelet, była wiceprezydent Kostaryki i sekretarz generalna UNCTAD Rebeca Grynspan, dyrektor wykonawcza UN-Habitat Anacláudia Rossbach, minister środowiska Turcji Murat Kurum, była wiceprzewodnicząca Konwencji Klimatycznej ONZ Patricia Espinosa oraz dziesiątki najbardziej wpływowych polityków i ekspertów środowiskowych ostatnich dwóch dekad. Forum nie jest konferencją branżową. Jest punktem zwrotnym w globalnej polityce odpadowej.
Dlaczego głos z Polski był potrzebny w Stambule
Polska perspektywa w globalnej debacie zero waste jest specyficzna. Z jednej strony — kraj o jednej z największych gospodarek opakowaniowych w Europie Środkowej, z ponad 1,2 mln ton szkła opakowaniowego wprowadzanego rocznie na rynek i z poziomem recyklingu na poziomie ok. 61%, czyli o kilkanaście punktów procentowych poniżej średniej unijnej. Z drugiej strony — kraj, który w 2026 r. stoi przed fundamentalną decyzją: czy zachować rynkowy model Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta, rozwijany od 2001 r., czy zastąpić go projektowanym w projekcie UC100 modelem scentralizowanym pod kontrolą NFOŚiGW.
Decyzja ta zapadnie w cyklu legislacyjnym 2026–2027 i ma znaczenie wykraczające daleko poza polską granicę. Węgry, jako jedyne dotąd państwo członkowskie Unii Europejskiej, które przeprowadziło analogiczną reformę, odnotowały po jej wdrożeniu w 2023 r. spadek ogólnego wskaźnika recyklingu opakowań z poziomu porównywalnego z polskim do 46,5%. Polska — mimo dostępu do tej empirycznej lekcji — projektuje powtórzenie tego eksperymentu.
„Polska planuje w 2027 r. powtórzyć eksperyment, który Węgry przeprowadziły w 2023 r. Wynik tego eksperymentu znamy: spadek wskaźnika recyklingu opakowań do 46,5%.”
Właśnie ten kontekst — niedomknięta reforma ROP, rosnąca luka między celami PPWR a rzeczywistymi wynikami zbiórki, paradoks alokacyjny między popytem hut na szkło bezbarwne a strukturą strumienia zbieranego selektywnie — sprawił, że obecność polskiego eksperta w Stambule miała wymiar nie tylko reprezentacyjny, lecz przede wszystkim merytoryczny.
Kim jest Tomasz Chruszczow
Tomasz Chruszczow należy do najbardziej doświadczonych polskich ekspertów polityki klimatycznej i środowiskowej, o dorobku przekraczającym trzydzieści lat. Jest absolwentem Politechniki Warszawskiej i obecnie pełni funkcję Prezesa Fundacji City OK — organizacji eksperckiej specjalizującej się w gospodarce obiegu zamkniętego, polityce odpadowej i transformacji systemów recyklingu w Polsce.
W realizacji ekspertyz publicznych łączy doświadczenie sektora przemysłowego z perspektywą polityki wielostronnej. W przeszłości pełnił funkcję wiceprezesa CPIV — Stałego Komitetu Europejskich Przemysłów Szklarskich, reprezentował polskich producentów szkła w gremiach europejskich oraz uczestniczył we wdrażaniu w Polsce dyrektyw IPPC i systemu EU ETS.
W warstwie międzynarodowej pełnił funkcję głównego negocjatora UE ds. klimatu, przewodniczył Subsidiary Body for Implementation (SBI) oraz Subsidiary Body for Scientific and Technological Advice (SBSTA) — dwóm kluczowym ciałom Konwencji Klimatycznej ONZ — był członkiem Komitetu Adaptacyjnego ONZ (2012–2015) oraz negocjował w imieniu Unii Europejskiej finalne zapisy Porozumienia Paryskiego dotyczące leśnictwa podczas COP21 w Paryżu. W 2018 r. został wyznaczony na United Nations Climate Change High-Level Champion dla szczytu COP24 w Katowicach — funkcję, którą sprawują tylko najbardziej doświadczeni dyplomaci klimatyczni świata.
Co Polska wniosła do dyskusji w Stambule
Sesje, w których uczestniczy polska perspektywa, dotyczą czterech obszarów stanowiących oś debaty forum: wielostronnej dyplomacji środowiskowej („From Marrakech to Antalya: Why Zero Waste Needs Multilateral Leadership”), strategii implementacji negocjowanego Globalnego Traktatu o Tworzywach Sztucznych, zarządzania zero waste w mostku od decyzji politycznej do realizacji klimatycznej oraz finansowania transformacji gospodarki cyrkularnej w drodze do COP31.
Wkład polski w te dyskusje skupia się na dwóch tezach, których wartość jest dziś szczególnie aktualna. Po pierwsze — żadna reforma systemowa nie zastąpi rzetelnej diagnozy ekonomicznej. Mechanizm Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta, projektowany w Polsce od ćwierć wieku, wytworzył kapitał instytucjonalny, którego nie da się odbudować rozporządzeniem ministra. Po drugie — bez sprzężenia kosztowego między opłatą producencką a rzeczywistymi kosztami selektywnej zbiórki, każdy system odpadowy zatrzymuje się w pułapce stagnacji. To diagnoza, którą Polska poznała operacyjnie i o której światowa debata zero waste powinna wiedzieć, zanim projektowane zostaną kolejne rozwiązania scentralizowane w innych państwach.
„Mechanizm Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta wytworzył w Polsce kapitał instytucjonalny, którego nie da się odbudować rozporządzeniem ministra. Likwidacja tego kapitału to nie reforma — to wywłaszczenie.”
Co dalej — perspektywa City OK
Dla Fundacji City OK Global Zero Waste Forum w Stambule jest naturalnym przedłużeniem prac analitycznych prowadzonych w Polsce na rzecz Organizacji Odzysku REKOPOL S.A. Przygotowany przez zespół ekspercki Fundacji raport „Nowy Biznes Plan dla Szkła 2026–2030″ — w którym Tomasz Chruszczow jest jednym z autorów wraz z Wojciechem Piontkiem, Włodzimierzem Rząsą, Jakubem Kawałkiem i Tomaszem Smolińskim — formułuje dwanaście rekomendacji dla polskiego sektora szkła opakowaniowego oraz koncepcję strategii edukacyjnej „Szklany Bohater”, zorganizowaną wokół zmiany zachowań mieszkańców u źródła strumienia odpadowego.
Stambuł nie jest dla nas zatem konferencją zamykającą — jest miejscem, w którym polskie wnioski analityczne wchodzą w obieg globalnej debaty zero waste, a my czerpiemy z niej doświadczenia, których będziemy potrzebowali w cyklu konsultacyjnym 2026–2027. Cykl ten zadecyduje o tym, w jakim kierunku pójdzie polska gospodarka odpadowa na dekadę naprzód — a jego wyniki będą pochodną nie tylko prac w warszawskich ministerstwach, lecz również tego, co w Stambule, Bonn, Brukseli i na kolejnych szczytach COP zostanie wypracowane jako wzorzec dobrej praktyki.
Skąd dowiedzieć się więcej
Program i lista mówców Global Zero Waste Forum 2026:
Profil ekspercki Tomasza Chruszczowa w międzynarodowych gremiach klimatycznych dostępny jest również w bazie European Roundtable on Climate Change and Sustainable Transition (ERCST) oraz w archiwach UN Climate Change z lat 2018–2020.